Wczorajszy wpis poświęciłem zagadnieniu kiedy każdy z nas może być gotowy do zakończenia pracy zawodowej i w jaki sposób możemy oszacować kiedy ten moment nastąpi. Jeśli jeszcze go nie czytałeś – link tutaj. Nie znaczy to jednak, że pojęcie osoby wolnej finansowo jest jednoznaczne – każdy z nas może to rozumieć inaczej. Dla jednej osoby będzie to zapewnienie posiadania wystarczającej ilości pieniędzy by zapewnić żywność i dach nad głową, dla kogoś innego będzie to utrzymanie dotychczasowego poziomu życia bez konieczności wykonywania pracy zarobkowej, a jeszcze dla kogoś będzie to możliwość beztroskiego i wygodnego podróżowania po świecie .

Ten wpis poświęcę ustrukturyzowaniu jakie są poziomy wolności finansowej, w jaki sposób obliczyć majątek wymagany dla osiągnięcia kolejnych poziomów oraz pokażę konkretne aspekty, które pomogą Ci zdefiniować swój cel. Podzielę się także swoim punktem widzenia i tym który poziom wolności finansowej jest moim obecnym priorytetem. Zaczynajmy!

POZIOMY WOLNOŚCI FINANSOWEJ (FIRE)

Skrót FIRE pochodzi od pierwszych liter Financial Independence, Retire Early – wolność finansowa i wczesna emerytura. Inaczej mówiąc, jest to stan gdy praca zarobkowa staje się możliwością, a nie obowiązkiem, a wypłaty otrzymywane z majątku pozwalają na pokrycie potrzeb. Teoretycznie w tym miejscu moglibyśmy skończyć ten post, gdyby nie fakt że na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat powstało kilka znaczących odmian, takich jak tytułowe coastFIRE, leanFIRE, baristaFIRE itp.

Zanim przejdziemy do omawiania każdej kolejnej kategorii, uporządkujmy te pojęcia od tych wymagających najmniejszego majątku do tych wymagających największego majątku i zapewniających największą swobodę. W szczególnych przypadkach, niektóre z tych poziomów mogą się zamieniać kolejnością (np. coastFIRE może wymagać większej kwoty niż leanFIRE, jeżeli mamy ponad 50-55 lat), jednak kolejność wygląda zgodnie z agendą poniżej.

Istnieją jeszcze dodatkowe odmiany, jednak w moim odczuciu nie różnią się one na tyle znacząco by była konieczność ich omawiania. Ostatecznie, każdy z tych poziomów jest jedynie wskazówką w jaki sposób ustalić swój cel, a nie wyrocznią zmusząjącą nas do osiągnięcia dokładnego celu.

POZIOM 1: CoastFIRE

Pojęcie CoastFire (lub Coast FIRE) jest stosowane wtedy, gdy mamy zgromadzony majątek w takiej wysokości, który zainwestowany do czasu naszej planowanej emerytury zapewni nam poziom 4: FIRE, czyli książkowej wolności finansowej. Inaczej mówiąc – jest to moment, w którym mimo braku dokładania dodatkowych pieniędzy do naszych inwestycji jesteśmy w stanie osiągnąć finansową niezależność w przyszłości (zazwyczaj zakłada się tutaj moment przejścia na emeryturę).

Jest to termin najczęściej stosowany w odniesieniu do osób, którym udało się zgromadzić spory majątek w młodym wieku, dzięki czemu nie muszą się martwić o finanse podczas emerytury. Rzadko kiedy jest to cel sam w sobie, ponieważ z definicji nie pozwala osiągnąć wolności finansowej przed emeryturą.

Obliczenia CoastFIRE

Kowalskiemu brakuje 25 lat do emerytury, na której chce uzyskiwać 7.000zł miesięcznie (84.000 rocznie).
Kowalski wierzy w zasadę 3.5% i do czasu przejścia na emeryturę jest w stanie uzyskiwać zwrot na kapitale w wysokości 8% rocznie.

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć 2.4mln zł za 25 lat (84.000 / 0,035), co oznacza że w dniu analizy potrzebuje mieć ok. 350 tys., czyli 2.4mln / (1.08^25). 350 tys. to jego majątek pozwalający na coastFIRE

Oczywiście, nieuzyskania zakładanej stopy zwrotu uniemożliwi terminowe osiągnięcie wolności finansowej w rozumieniu Poziomu 4: FIRE.

POZIOM 2: LeanFIRE

Definicja LeanFIRE (lean FIRE) jest ściśle powiązana z konceptem opartym na ograniczeniu wszystkich wydatków, które nie są absolutnie niezbędne. W gruncie rzeczy, zakłada się tutaj posiadanie majątku pozwalającego na życie znacząco poniżej średnich wydatków w danym kraju. Zazwyczaj głębsze definicje zakładają możliwość posiadania jedynie skromnego dachu nad głową, możliwość wyżywienia rodziny i opłacenia niezbędnych rachunków. Nie zakłada się tutaj wydatków na nowe ubrania, elektronikę czy prywatną opiekę medyczną.

Warto zauważyć, że lean FIRE jest pierwszym poziomem wolności finansowej, która pozwala przestać pracować. Problem jednak jaki się z tym wiąże to brak buforu na ewentualne, dodatkowe wydatki oraz praktycznie brak możliwości redukcji wydatków, gdyby nastąpiła taka konieczność z powodu niższych niż zakładane stopy zwrotu.

Obliczenia LeanFIRE

Kowalski potrzebuje 2.000zł miesięcznie by pokryć niezbędne koszty swojej rodziny (24.000 rocznie).
Kowalski wierzy również w zasadę 3.5%.

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć niecałe 690 tys. zł (24.000 / 0,035), by znaleźć się na poziomie LeanFIRE

POZIOM 3: BaristaFIRE

BaristaFIRE (Barista FIRE) jest rozwiązaniem dla osób, które niekoniecznie chcą przestać pracować, a zależy im na zmniejszeniu zależności od otrzymywanego wynagrodzenia.

Zazwyczaj łączy się to z podjęciem mniej stresujących zawodów, bądź realizacji się w obszarach niezapewniających tak wysokich dochodów jak dotychczasowa praca, jednak zapewniających lepszy balans w życiu (dla niektórych takim zawodem jest praca baristy – stąd nazwa). Koncept ten opiera się na zgromadzeniu takiego majątku, który będzie zapewniać tę brakującą część do kosztów, które chcielibyśmy pokryć.

Obliczenia BaristaFIRE

Kowalski potrzebuje 7.000zł miesięcznie by pokryć koszty swojej rodziny. (84.000 rocznie)
Kowalski wierzy również w zasadę 3.5%.
Kowalski szacuje, że będzie w stanie zarobić 3.000zł w dodatkowej, nieobciążającej pracy. (36.000 rocznie)

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć nieco ponad 1.370 tys. zł (48.000 / 0,035), by znaleźć się na poziomie BaristaFIRE.

Jest to relatywnie bezpieczne rozwiązanie, bo w razie poczucia dyskomfortu można spróbować zwiększyć dochody z wykonywanej pracy.

POZIOM 4: FIRE

FIRE, czyli kwintesencja nurtu wolności finansowej. Zgromadzony majątek powinien pozwolić na utrzymanie pożądanego stylu życia przy braku konieczności wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Obliczenia FIRE

Kowalski potrzebuje 7.000zł miesięcznie by pokryć koszty swojej rodziny. (84.000 rocznie)
Kowalski wierzy również w zasadę 3.5%.

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć 2.4 mln zł (84.000 / 0,035), by znaleźć się na poziomie FIRE

POZIOM 5: ChubbyFIRE

ChubbyFIRE (chubby FIRE) to kolejny poziom wolności finansowej nastawiony na swobodniejsze gospodarowanie środkami niż poziom FIRE. Zazwyczaj uwzględnia on swobodne gospodarowanie pieniędzmi na wycieczki, prezenty czy stołowanie w restauracjach.

Obliczenia chubbyFIRE

Kowalski potrzebuje 14.000zł miesięcznie by uwzględnić zwiększone wydatki związane z podróżami, restauracjami czy prezentami. (168.000 rocznie)
Kowalski wierzy również w zasadę 3.5%.

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć 4.8 mln zł (168.000 / 0,035), by znaleźć się na poziomie chubbyFIRE

POZIOM 6: FatFIRE

FatFIRE (fat FIRE) to ostateczny poziom wolności finansowej. Jest to moment osiągnięcia majątku pozwalającego na luksusowe życie nastawione na spełnianie swoich zachcianek. Ciężko jest określić jaki jest to dokładnie poziom, jednak zazwyczaj zakłada się konieczność posiadania majątku 2x/3x większego niż majątek chubbyFIRE.

Obliczenia fatFIRE

Kowalski potrzebuje 35.000zł miesięcznie by spełniać wszystkie swoje zachcianki (420.000 rocznie)
Kowalski wierzy również w zasadę 3.5%.

Oznacza to, że Kowalski potrzebuje mieć 12 mln zł (420.000 / 0,035), by znaleźć się na poziomie fatFIRE

Jak wybrać optymalny poziom wolności finansowej?

Jak już wczęśniej pisałem, dokładna dyskusja zależy od osobistych preferencji i nie ma jednego, wygrywającego rozwiązania – gdyby było jedno nie poświęciłbym ponad 1000 słów na omówienie 6 różnych poziomów 🙂

Podstawowe kwestie dotyczą:

Czy bierzesz pod uwagę pracę po osiągnięciu któregoś z poziomów wolności finansowej? Ile czasu zajmuje Ci przejście pomiędzy kolejnymi poziomami i na ile Twoja jakość życia pogorszy się w trakcie pracy na wyższy poziom wolności? W jaki sposób wyobrażasz sobie pierwszy rok wolności finansowej? Na ile będziesz się czuł komfortowo z pieniędzmi „na styk”? I wreszcie, czy jeśli inwestycje i sytuacja rynkowa nie będzie szła po Twojej myśli, to rozważasz opcję powrotu do pracy?

Jak widzisz odpowiedź na pytanie jakie poziom jest najlepszy dla Ciebie nie zależy tak bardzo od wysokości wydatków (bo te wpływają na wszystkie poziomy), a raczej od psychicznego i mentalnego nastawienia się na bycie wolnym finansowo.

Jakie jest moje podejście?

Z zasady odrzucam coastFIRE, ponieważ zależy mi na osiągnięciu wolności finansowej znacząco przed planowaną emeryturą. W kontekście spadających rentowności na światowych rynkach kapitałowych, osobiście nie czułbym się komfortowo, mając pieniądze jedynie na styk, pozwalające na utrzymanie się na minimalnym poziomie bez realnych możliwości ograniczenia wydatków, dlatego odrzucam poziom leanFIRE.

Nie wykluczam pracowania po osiągnięciu wolności finansowej, jednak nie zakładam obowiązku pracy by utrzymać wydatki na dostatecznym poziomie, dlatego baristaFIRE jest także nie dla mnie. Zakładam, że ewentualne dochody uzyskiwane po osiągnięciu wolności będą wspierały moje nieplanowane wydatki bądź uzupełniały dochód uzyskiwany w gorszych latach rynkowych, jednak nie przewiduję obowiązku pracy.

Dochodzimy zatem do tego, co pierwotnie nazywało się FIRE – poziomem, powyżej którego nie musisz pracować by utrzymać wydatki na dostatecznym poziomie. Z pewnością nie mam zapędów na fatFIRE, zresztą nie wydaje się aby ten poziom był osiągalny bez intratnego własnego biznesu – osiągnięcie poziomu majątku na poziomie 3-5 milionów dolarów z pracy etatowej jest – mówiąc wprost – praktycznie niemożliwe. Wychodzi na to, że realnego wyboru dokonuję pomiędzy FIRE i chubbyFIRE. Ani jedna, ani druga opcja nie jest dokładnie moim celem: FIRE, bo nie pozwala na zwiększoną liczbę podróży co może być moją zachcianką po osiągnięciu wolności finansowej; chubbyFIRE bo nie uważam, żeby było warto pracować kilka kolejnych lat dla tego celu.

Podsumowując, mój cel jest gdzieś pomiędzy typowym poziomem FIRE, a chubbyFIRE. Na koniec chciałbym jeszcze raz zaapelować by nie wzorować się na innych, a zastanowić się nad swoimi własnymi potrzebami i zgodnie z nimi wyznaczyć swój cel.

Komentarze

  1. Przeczytaj też: 2021: Moja droga od 0 do miliona – Gra w pieniądze

Dodaj nowy komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *